Nimbostratus (Ns)

Grijs, dikwijls donker wolkendek met een onscherp uiterlijk, waaruit vrijwel onophoudelijk regen of sneeuw valt die in de meeste gevallen de grond bereikt. Het wolkendek is overal dik genoeg om de zon aan het oog te onttrekken. Onder de eigenlijke Nimbostratus komen vaak lage wolkenflarden voor; deze kunnen met het Nimbostratusdek versmelten.


Foto: Nimbostratus, Cumulus fractus (Ns, Cu fra)

Ontstaanswijze

In de meeste gevallen ontstaat Nimbostratus als gevolg van de langzame stijging van uitgestrekte luchtlagen tot voldoende grote hoogten.

Nimbostratus kan zich ook uit een dikker wordende Altostratus ontwikkelen; verder kan hij, hoewel zelden, ontstaan uit een geleidelijk dikker wordende laag Stratocumulus of Altocumulus.

Nimbostratus ontstaat soms doordat Cumulonimbuswolken of grote regenende Cumuluswolken zich uitspreiden.

Samenstelling en uiterlijk

Nimbostratus bestaat uit waterdruppeltjes (soms onderkoeld) en regendruppels, uit sneeuwkristallen en sneeuwvlokken, of uit een mengsel van deze vloeibare en vaste deeltjes.

Nimbostratus doet zich gewoonlijk voor als een uitgestrekte, lage, donkergrijze wolkenlaag met een onscherpe basis, waaruit aanhoudend regen, sneeuw of ijsregen valt, die echter de grond niet hoeft te bereiken.

In de tropen kan men Nimbostratus, voornamelijk tijdens korte onderbrekingen van de regen, zien uiteenvallen in afzonderlijke wolkenlagen die zich vervolgens weer snel aaneensluiten.

De onderkant van Nimbostratus is vaak geheel of gedeeltelijk onzichtbaar door de aanwezigheid van lage wolkenflarden (pannus), die aan of onder de basis van de Nimbostratus zijn ontstaan en snel van vorm veranderen. Aanvankelijk bestaan deze pannuswolken uit afzonderlijke elementen; zij kunnen in een later stadium een aaneengesloten laag vormen. Pannus, die een groot deel van de hemel bedekt, dient men niet te verwarren met Nimbostratus.


Foto: Nimostratus pannus

Voornaamste verschillen

Tussen Nimbostratus en daarop gelijkende wolken van andere wolkengeslachten. Een dunne Nimbostratus kan verward worden met een dikke Altostratus. Nimbostratus heeft een grijze kleur die in het algemeen donkerder is dan die van Altostratus.

Volgens de definitie is Nimbostratus overal dik genoeg om de zon (en dus ook de maan) aan het oog te onttrekken, terwijl dit bij Altostratus alleen het geval is in de dikste gedeelten. Wanneer bij duisternis moeilijk kan worden uitgemaakt of een wolk Nimbostratus dan wel Altostratus moet worden genoemd, kiest men volgens afspraak de benaming Nimbostratus wanneer het regent of sneeuwt. Nimbostratus kan men van een dikke laag Altocumulus of Stratocumulus onderscheiden op grond van het feit, dat de duidelijk herkenbare elementen en de scherpe onderkant, die laatstgenoemde wolken kenmerken, bij Nimbostratus ontbreken. Nimbostratus is van een dikke laag Stratus te onderscheiden doordat uit Nimbostratus regen, sneeuw of ijsregen valt; uit Stratus kan alleen motregen, sneeuw of motsneeuw vallen.

Bevindt de waarnemer zich onder een wolk die het uiterlijk heeft van Nimbostratus, maar die vergezeld gaat van bliksem, donder of hagel, dan wordt de wolk volgens afspraak Cumulonimbus genoemd.